Funkcje terenów zielonych

Czerwcowe warsztaty dotyczyły funkcji społeczno-kulturowych parków i terenów zielonych.

Zajęcia rozpoczęły się od obserwacji terenowych - parku przyrodniczego w Kamienicy oraz parku przy Dworku w Kamienicy.

W drugiej części warsztatów uczestnicy dokonali  analizy porównawczej parku i lasu,  określali podobieństwa i różnice. Wykorzystując karty pracy zaobserwowali odmienność tychże terenów.

Spotkanie zakończyło się dyskusją na temat roli, jaką odgrywa zieleń w miastach. Przerwy między wykonaniem poszczególnych zadań zostały aktywnie wykorzystane –uczniowie umilili sobie czas i  reaktywowali szare komórki.

 

Szumi dookoła las

W słoneczne kwietniowe popołudnie tropiciele ruszyli na odkrywczą wyprawę do lasu. Po półgodzinnym marszu przystąpili do działania. Zaczęli od porównania warunków panujących na skraju i w głębi lasu, na tapetę wzięli temperaturę, nasłonecznienie, siłę
i kierunek wiatru oraz wilgotność. Następnie rozpoznali poszczególne warstwy lasu, przy okazji zastanawiali się jakie warunki panują w poszczególnych warstwach.

Baczni obserwatorzy wskazywali i nazywali charakterystyczne gatunki roślin, ślady
i tropy zwierząt, dostrzegli nawet niebieskie jajeczko drozda.

Jako grupa pomiarowo-plastyczna nie mogli nie opisać sylwetki wybranego gatunku drzewa -  zmierzyli obwód drzewa no i oczywiście sporządzili szkic.

Na zakończenie warsztatów uczestnicy stwierdzili, że las to otwarta księga przyrody, fabryka tlenu, filtr powietrza, magazyn wody, dostarczyciel drewna, miejsce pracy
i wypoczynku oraz klimatyzator.

 

Z MAPĄ I KOMPASEM

Marcowe zajęcia doskonaliły umiejętność orientacji w terenie.

Z  mapami topograficznymi uczestnicy innowacji wyszli w teren. Zaczęli od określenia kierunków geograficznych. Doskonalili też umiejętność orientowania mapy, szacowali, a potem mierzyli długość działki przed szkołą, obliczali skalę, w której wykonano plan tego terenu.

Uczestnicy wcielili się w rolę kartografów, tworzyli plany sytuacyjne placu przyszkolnego.

Podsumowując warsztaty, uczniowie przyznali, że podjęte działania oprócz dobrej zabawy pozwoliły im sprawdzić wiedzę teoretyczną w praktyce.

Woda - eliksir życia

Lutowe warsztaty miały charakter doświadczalny. Tym razem uczestnicy zajęć badali właściwości fizykochemiczne wody z rzeki Kamienica.

Z taśmą mierniczą, termometrem, krążkiem Secchiego wyruszyli nad badany zbiornik. Zgodnie z przygotowanymi kartami pracy „tropiciele” określili rodzaj dna, ocenili przejrzystość wody, głębokość rzeki, taśmą mierniczą zmierzyli koryta rzecznego.

Czytaj więcej: Woda - eliksir życia

Powietrze wokół nas

Styczniowe warsztaty poświęcone były powietrzu. Młodzi tropiciele tajemnic przyrody na tapetę wzięli niewidzialny składnik środowiska i na swój iście naukowy sposób potwierdzili prawdziwość sentencji z „Małego Księcia”, że najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.

W pierwszej części spotkania uczestnicy innowacji dokonali oceny stopnia zanieczyszczeń powietrza za pomocą tzw. skali porostowej. Do badania uczniowie wybrali przyniesione okazy kory drzew i na podstawie skali  zidentyfikowali występujące typy morfologiczne plech porostów.

Czytaj więcej: Powietrze wokół nas

Z krajobrazem na ty

Grudniowe warsztaty miały na celu doskonalenie umiejętności obserwacji najbliższego krajobrazu.

Uczestnicy wcielili się w rolę fotografów, z aparatami wyszli
w teren. Robili zdjęcia, analizowali sposoby użytkowania gruntów i ich wpływu na środowisko przyrodnicze, różnicowali formy architektoniczne i lokalizację istniejącej zabudowy, oceniali wpływ człowieka na krajobraz, rozróżniali elementy krajobrazu naturalnego i przekształconego przez ludzi, wskazywali przykłady wytworów działalności człowieka.

Zebrane materiały i informacje tropiciele wykorzystają do sporządzenia albumu z naszej miejscowości.

 

Zaczynamy!

W roku szkolnym 2016/2017 kolejna grupa czwartoklasistów rozpoczęła swoją przygodę z innowacją pedagogiczną „Na tropie tajemnic przyrody”.

Na pierwsze spotkanie przybyło 18 chętnych uczniów z klasy 4a i 4b. Po zapoznaniu się z celami i programem zajęć, zasadami bezpieczeństwa, przyrządami do obserwacji uczestnicy próbowali znaleźć odpowiedź na pytanie: „na czym polega innowacyjność planowanych spotkań”? Następnie wyposażeni w pastele i kredki sporządzili plakaty informujące o udziale w tego typu zajęciach. Efekty pracy młodych artystów podziwiać można na korytarzu szkolnym.

Czytaj więcej: Zaczynamy!

Karta innowacji

Numer wpisu do rejestru prowadzonego przez Kuratorium Oświaty: DNS.5361.21.2013.KB

WSTĘP

...żadna  książka nie da tego, co ujrzenie osobliwości czy krajobrazu własnymi oczyma...

                                                                                                          (M.  Orłowicz)

 

Przyrody nie można nauczać wyłącznie w klasie szkolnej czy w pracowni. Podstawową część wiedzy i umiejętności uczniowie powinni zdobywać w terenie, z taką też myślą powstała innowacja.

Nowatorstwo polegać będzie na innowacyjnej formie organizacji zajęć. Ponadto zajęcia prowadzone będą z użyciem metod twórczego rozwiązywania problemów, bo najskuteczniejszą drogą prowadzącą do wiedzy jest działanie. 

Zajęcia terenowe stwarzają szansę głębszego poznania świata przyrody, rozwijania uzdolnień i zamiłowań uczniów, rozbudzania ich ciekawości i aktywności. Są źródłem wiedzy o najbliższym środowisku, regionie i kraju. Uczą umiejętności obserwacji środowiska
i dokonywania jego opisu, posługiwania się mapą, kompasem, przewodnikami, atlasami roślin i zwierząt oraz prostym sprzętem laboratoryjnym. Sprzyjają kształtowaniu pożądanych postaw społecznych, gdyż rozwijają aktywność poznawczą i społeczną, uczą dyscypliny, odpowiedzialności, rozwijają wrażliwość estetyczną, kształtują więzi emocjonalne i kulturę obcowania z przyrodą.

Organizacja zajęć poza systemem klasowym to stworzenie niepowtarzalnej okazji do poznawania tajników pracy na łonie natury, odkrywania praw przyrody i zdobywania umiejętności praktycznych, ale także nauczenia się sposobów opracowywania uzyskanych wyników i prezentowania ich innym w sposób przemyślany i sugestywny np. jako opracowanie graficzne w formie wykresu, zestawienia tabelarycznego, rysunku czy krótkiego opisu.

Prowadzone zajęcia innowacyjne będą miały charakter: warsztatów terenowych, prac użytecznych dla środowiska, ścieżek dydaktycznych. Szczególny nacisk będzie położony na sprawną i przemyślaną organizację czynności uczniów oraz na zapewnienie bezpieczeństwa pracy w terenie.

     O ostatecznym wyborze terenu do realizacji tematu zadecydują względy merytoryczne. Każde zajęcia rozpoczną się od zlokalizowania przez uczniów stanowisk obserwacyjnych (badawczych) na mapie topograficznej, planie czy szkicu terenowym.

     Końcowym efektem prac terenowych będzie zawsze wymiana spostrzeżeń dokonanych przez uczniów, szczegółowe omówienie wyników obserwacji i pomiarów oraz ustalenie wniosków.

W ramach realizacji zajęć uczestnicy:

- będą rozpoznawać podstawowe gatunki drzew, krzewów, roślin zielnych.

- we współpracy z przedstawicielem Nadleśnictwa Limanowa posadzą drzewko,

- trenować będą umiejętność korzystania z map i kompasów (orientacja w terenie, ocena i pomiar odległości; posługiwanie się skalą i podziałką, znaki topograficzne, sporządzanie planu sytuacyjnego, orientacja mapy).

- będą opisywać i szkicować różne rodzaje krajobrazu, analizować sposoby użytkowania gruntów i ich wpływu na środowisko przyrodnicze, analizować formy architektoniczne i lokalizację istniejącej zabudowy, oceniać wpływ człowieka na krajobraz.

- będą badać warunki panujące w poszczególnych piętrach lasu oraz ich związek na rośliny i zwierzęta tam żyjące,

- zaobserwują czym różni się park od lasu, zastanowią się, jaką rolę parki odgrywają w miastach, wykonają plan parku,

-wyposażeni w szkła powiększające, jako badacze tajemniczej przyrody odkryją wielki świat maleńkich stworzeń i roślin łąkowych, zastanowią się jakie znaczenie mają łąki,

-zbadają zapach i przeźroczystość wody z rzeki, określą wartość ph próbek wody, ocenią stan czystości wody, odkryją tajemnice świata roślin i zwierząt wodnych,

- zważą powietrze ciepłe i zimne, zbadają skład powietrza, a także określą stopień zanieczyszczenia powietrza za pomocą porostów,

Organizując zajęcia w sposób innowacyjny, będzie można przemycić ważne treści, kształcić kluczowe umiejętności, wyrobić pożądane nawyki oraz kształtować odpowiednie typy zachowań.

Biorąc udział w tychże zajęciach, dziecko będzie się niepostrzeżenie rozwijać, a przy okazji wspaniale się bawić, odkrywając tajemnice okolicy, w której żyje.

Dodatkowe informacje

DODATKOWE INFORMACJE O INNOWACJI:

a)      rodzaj: innowacja organizacyjna

b)      sposób rekrutacji uczestników zajęć innowacyjnych:
Innowacją objęci zostaną uczniowie klasy IV, którzy zgłoszą chęć uczestnictwa w tego typu zajęciach. W momencie składania deklaracji chęci udziału, wszyscy członkowie pisemnie zobowiążą się do aktywnego i systematycznego uczestnictwa w warsztatach.

c)      czas podejmowania działalności innowacyjnej:
Działalność innowacyjna będzie miała charakter pilotażowy, podjęta zostanie w październiku 2013 r, w maju 2014 r. autorka dokona ewaluacji.

d)     sposób organizacji zajęć:
Warsztaty odbywać będą się w formie zajęć pozalekcyjnych w wymiarze  2 godzin lekcyjnych miesięcznie. Prowadzone będą przez nauczyciela przyrody.

e)      finansowanie innowacji:
Realizacja innowacji nie wymaga dodatkowych środków finansowych. Realizowana będzie z wykorzystaniem pomocy dydaktycznych dostępnych w szkole.

 

Cel innowacji


CEL WPROWADZENIA INNOWACJI:
a) cel główny:

  • zaciekawienie światem przyrody poprzez prowadzenie obserwacji środowiska w najbliższej okolicy

b) cele szczegółowe:

  1. Pobudzanie wrażliwości na piękno świata.
  2. Posługiwanie się przyrządami ułatwiającymi obserwację przyrody.
  3. Rozpoznawanie i nazywanie typowych dla danej okolicy roślin i zwierząt.
  4. Wyznaczanie kierunków za pomocą kompasu, gnomonu.
  5. Orientowanie i posługiwanie się mapą topograficzną miejsca obserwacji.
  6. Wykonywanie pomiarów w terenie, szacowanie odległości i wysokości.
  7. Obserwowanie i rozróżnianie stanów skupienia wody.
  8. Rozpoznawanie nieożywionych i ożywionych oraz antropogenicznych składników krajobrazu.
  9. Obserwowanie i nazywanie typowych organizmów dla lasu, łąki, terenów zielonych,
  10. Rozpoznawanie i nazywanie warstw w lesie, charakteryzowanie panujących w nich warunków abiotycznych.
  11. Obserwowanie zjawisk zachodzących w cieku wodnym.
  12. Określanie stanu powietrza, gleby, wody na obserwowanym terenie.
  13. Dostrzeganie zależności pokarmowych zachodzących między organizmami.
  14.  Wdrożenie uczniów do aktywności i współdziałania w grupie.
  15.  Wykształcenie inicjatywy i pomysłowości w celu rozwiązywania problemów.
  16.  Projektowanie strategii postępowania.
  17.  Wdrożenie do samodzielności w planowaniu i organizowaniu.

Efekty

PRZEWIDYWANE EFEKTY:

Uczeń:

  • czuje się emocjonalnie związany ze środowiskiem naturalnym, w którym przyszło mu żyć,
  • przejawia aktywność na zajęciach i poza nimi,
  • nabywa umiejętność współdziałania w grupie
  • potrafi  logicznie myśleć, argumentować, klasyfikować i definiować
  • szuka różnych dróg rozwiązywania problemu,
  • nabywa umiejętność wnikliwego obserwowania zmian zachodzących w świecie,
  • posługuje się przyrządami do prowadzenia obserwacji,
  • zna i rozpoznaje rośliny i zwierzęta typowe dla najbliższej okolicy,
  • prawidłowo dokonuje obserwacji i umie ją udokumentować,
  • wyznacza kierunki główne i pośrednie za pomocą kompasu, gnomonu,
  • orientuje mapę, posługuje się legendą,
  • identyfikuje na mapie topograficznej miejsce obserwacji i obiekty w najbliższym otoczeniu, określa wzajemne położenie obiektów na planie, mapie w terenie,
  • wykonuje pomiary, szacuje odległości i wysokości w terenie,
  • obserwuje i rozróżnia stany skupienia wody,,
  • rozpoznaje nieożywione i ożywione oraz antropogeniczne składniki krajobrazu,
  • obserwuje i nazywa typowe organizmy dla lasu, łąki, terenów zielonych,
  • rozpoznaje i nazywa warstwy w lesie, charakteryzuje panujące w nich warunki abiotyczne,
  • obserwuje zjawiska zachodzące w cieku wodnym,
  • określa stan powietrza, gleby, wody na obserwowanym terenie,
  • dostrzega zależności pokarmowe zachodzące między organizmami.

Ewaluacja

EWALUACJA

W trakcie realizacji innowacji dokonywana będzie ewaluacja, której celem będzie sprawdzenie, czy realizacja innowacji przebiega zgodnie z założeniami i czy uzyskiwane efekty spełniają oczekiwania autora.

W celu dokonania ewaluacji zbierane będą następujące dane dotyczące realizacji innowacji: opinie uczniów,  wytwory pracy uczniów. Do zbierania informacji wykorzystamy następujące metody i narzędzia badawcze: ankieta, test, wywiad, obserwacja, metoda niedokończonego zdania. Ewaluacji dokona autorka, a jej wyniki, opracowane w formie raportu, przedstawione zostaną uczniom, rodzicom, Radzie Pedagogicznej.

Informacje

INFORMACJE DOTYCZĄCE OPRACOWANIA INNOWACYJNEGO:

a) informacje o szkole:
Szkoła Podstawowa Nr 1
im. Bohaterów Warszawy
34-608 Kamienica 490
tel. (0-18) 33-40-907
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Dyrektor szkoły: mgr Lidia Piotrowska

b) informacja o autorze innowacji:

 a)Aneta Kuziel – nauczyciel przyrody i matematyki, staż pracy: 9 lat, wykształcenie wyższe magisterskie – Wydział Geograficzno-Biologiczny AP w Krakowie; nauczyciel mianowany

c) osoba wdrażająca innowację: Aneta Kuziel- nauczyciel przyrody